Blogpost 6 – 3 augustus 2020

5x wijnland Italië

Dat we deze zomer niet of nauwelijks op vakantie kunnen vanwege corona, mag ons er niet van weerhouden af en toe weg te dromen bij mooie vakantieoorden! Na mijn blogpost over wijnland Spanje, is het dit keer de beurt aan een ander prachtig land aan de Middellandse Zee: Italië! Van het betoverende landschap in Toscane, de historische stad Rome en heerlijke pasta tot knappe mensen vol temperament, de prachtige Italiaanse taal en natuurlijk… oneindige wijngaarden in glooiende heuvels. Aan de hand van vijf typische kenmerken neem ik je (virtueel) mee naar wijnland Italië.

1. Van koud tot heet en alles ertussenin

In Italië groeien overal druiven: geen plek is onbenut! Verspreid over zo’n 620.000 hectare aan wijngaarden; goed voor 50 miljoen hectoliter per jaar. Daarmee staat Italië op één, opgevolgd door Frankrijk (45 miljoen hectoliter p.j.) en Spanje (35 tot 40 miljoen hectoliter p.j.). Het Italiaanse klimaat is ideaal voor de wijnbouw, maar… die is niet overal hetzelfde. Het land is heel lang en smal. In het noorden vind je de Alpen, waar het relatief koel is. Verder naar beneden, richting Toscane, wordt het steeds warmer. Helemaal in het zuiden van Italië, met Sicilië als meest zuidelijke puntje, is het echt heet te noemen! Deze grote verschillen zorgen ervoor dat in Italië veel uiteenlopende druiven zijn aangeplant. Vooral inheemse variëteiten, zoals Nebbiolo en Sangiovese. Die laatste is overigens de meest bekende druif van Italië; je komt ‘m in veel verschillende mutaties tegen, onder allerlei namen. En een laatste WijnWeetje: er wordt ongeveer evenveel witte als rode (en rosé) wijn gemaakt!

2. Tafelaars, geen borrelaars

Een lange eettafel… borden en schalen vol met eten… een Italiaanse familie, van jong tot oud, schuift aan… Een aantal flessen wijn worden tevoorschijn getoverd. Zie je het voor je? Ik houd ervan! La dolce vita… Italianen zijn geen borrelaars, zoals wij. Wel zijn zij echte tafelaars, waarbij zij hun wijn altijd bij het eten drinken. Daar zijn de wijnen dan ook op gemaakt! Rode wijnen herken je vooral aan aroma’s van rijp rood fruit en een stevige bite. Witte wijnen zijn veelal droog, fris en hebben een herkenbaar bittertje in de afdronk. Bijvoorbeeld in een Pinot Grigio of Grillo. De wijnen blijven goed overeind staan tegenover het heerlijke Mediterraans gekruide eten. Maar dat neemt niet weg dat wij de wijnen ook kunnen waarderen bij een kaasplankje 😉

3. ‘Wijn van koningen en koning van de wijnen’

Mooie uitdrukking, hè? Deze behoort niet zomaar tot alle Italiaanse wijnen! Het is de bijnaam van de rode wijn uit de beroemdste DOCG*-wijnstreek van de regio Piëmonte, in het noordwesten van Italië. Ik heb het natuurlijk over… Barolo! Een echte ‘Barolo-wijn’ is gemaakt van de druif Nebbiolo en gerijpt op eikenhouten vaten. De wijn bevat weinig kleur, maar wel veel structuur en tannines. Daarom kun je ‘m lang bewaren. Met recht een ‘koning’ onder de wijnen, waar wijnmakers veel aandacht aan besteden! Je betaalt er daarom vaak ook wat meer voor. Toen ik in mijn studietijd bij een Gall&Gall-filiaal in Utrecht werkte, kochten veel klanten een Barolo als cadeau of voor een speciale gelegenheid. Hup, in een chique doosje met strik erom: prachtig, toch?

* DOCG staat voor Denominazione di Origine Controllata e Garantita. Dit is de hoogste kwaliteitsaanduiding in de Europese regel- en wetgeving voor wijn. In Nederland noemen we dit BOB, oftewel: Beschermde Oorsprongsbenaming. Hierin staat onder meer aangegeven welke druiven in specifieke gebieden verbouwd mogen worden. Europa heeft de langste wijntraditie (tip: in deze blogpost vertel ik meer over de ‘oude versus nieuwe wijnwereld’). Daarom gelden hier de meeste regels. Het doel? De authenticiteit en kwaliteit van Europese wijn beschermen.

4. Toscane = Chianti

Het oh zo prachtige Toscane, in midden-Italië, kan natuurlijk niet ontbreken in dit rijtje! Naast Piëmonte is Toscane dé regio die bijdraagt aan de goede wijnreputatie van Italië. Er worden voornamelijk rode wijnen geproduceerd, waarbij Sangiovese de meest aangeplante druif is. Dit is er een met stevige tannines en zuren, te herkennen aan aroma’s als kers en geroosterde tomaat. Om goed te rijpen en de tannines te verzachten, heeft ‘ie warmte en een lange houtopvoeding nodig. Deze druif is dé held in drie beroemde DOCG-wijnstreken in Toscane! Chianti (Classico), Brunello di Montalcino en Vino Nobile di Montepulciano. Ik wil nu alleen even stilstaan bij Chianti, omdat dit misschien wel voor velen de bekendste is van dit trio. Net als bij een Barolo hangen er ook strenge regels aan een ‘echte’ Chianti! De wijn moet voor minimaal 80% uit Sangiovese bestaan. En alleen als de druiven uit het kerngebied tussen Florence en Siena komen, mag de wijn als een ‘Chianti Classico’ betiteld worden.

5. Dé Italiaanse mousserende wijn: prosecco

Zoals cava de bubbel is van Spanje, is prosecco onlosmakelijk verbonden aan Italië. Deze mousserende wijn wordt gemaakt van de druif Glera, veelal in de regio Veneto, vlakbij Venetië. Dat ligt in het noordoosten van Italië. In tegenstelling tot cava (en champagne), krijgt prosecco op een andere manier haar bubbel. Cava wordt gemaakt volgens de methode traditionnelle. In een afgesloten fles ontstaat koolzuur in de ‘basiswijn’. De mousse is daardoor heel zacht en parelend; echt onderdeel van de wijn. Dit is ook de fles die later in de winkel ligt. Voor prosecco wordt de tankmethode gehanteerd, ook wel de Charmat-methode genoemd, waarbij de tweede vergisting op rvs tank plaatsvindt.

Prosecco bestaat als frizzante en spumante. Het verschil tussen de twee heeft te maken met de kracht van het koolzuur in de mousserende wijn. Van één tot tweeënhalf bar hebben we het over frizzante, en van drie tot zes bar noemen we de wijn een spumante. Bij die laatste bruist de prosecco net zoals een cava of champagne. Een frizzante is ‘half-mousserend’ en bruist dus een stuk minder. Tip: onlangs proefde ik een heerlijke spumante van het Siciliaanse wijnhuis Paolo Calì, te koop bij webshop De Wijnhertog! Echt een aanrader.

En, waan je je nu helemaal in Italië? Dit was maar een kleine greep uit wat het zo bekende wijnland te bieden heeft! Ik zou zeggen: probeer een paar Italiaanse pareltjes deze zomer(vakantie), liefst bij een kaasplankje of heerlijke Italiaanse maaltijd. Zo wordt de ‘staycation’ eentje om nooit te vergeten. Saluti!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s