Blogpost 1 – 23 mei 2020

5x wijnland Spanje

Vamos! Salud! Het land van de tapas, mooie stranden, hippe steden en producten als olijfolie, sinaasappels en natuurlijk… wijn. Ik heb het over Spanje! Olé! Ik ben een echte Spanje-fan. De gastvrije mensen, het heerlijke eten en drinken, de warmte en natuurlijk de prachtige taal. Het kan daarom ook niet anders dan dat ik mijn blog HoeWatWijn lanceer met een verhaal over dit prachtige land! Aan de hand van vijf typische kenmerken neem ik je (virtueel) mee naar wijnland Spanje.

1. Spanje is het grootste wijnland ter wereld

En dat is best verrassend! Als je aan wijn denkt, denk je eigenlijk vrijwel direct aan Frankrijk en Italië. Maar Spanje wint het toch als het gaat om het wijngaardoppervlakte: ongeveer 1 miljoen hectare! Dat staat namelijk tegenover 785.000 ha in Frankrijk en 620.000 ha in Italië. Aan de andere kant wint Spanje niet als het gaat om wijnproductie; het land staat op nummer drie in de lijst. Daar heb je ze weer: Italië en Frankrijk staan respectievelijk op één en twee. Hoe dat komt? De druivenopbrengst per hectare is in Spanje een stuk lager dan elders, omdat het klimaat in veel gebieden droog en warm is. Hierdoor produceren wijnhuizen relatief kleine oogsten: bij elkaar zo’n 35 tot 40 miljoen hectoliter per jaar. Ter vergelijking: Italië produceert zo’n 50 miljoen hectoliter en Frankrijk zit op ongeveer 45 miljoen hectoliter. 

Klimaat en wijngaarden
Spanje is een groot land met, logischerwijs, veel diverse klimaten. Zo is het in het binnenland extreem continentaal met hete zomers en koude winters. Maar aan de kust wordt het lokale klimaat beïnvloed door de Atlantische Oceaan of Middellandse Zee. Wijngaarden liggen op grote hoogte, maar ook op lage vlakten en steile hellingen. Kortom: veel verschillen en daardoor ook zeer uiteenlopende wijnen! Vino tinto, oftewel rode wijn, vormt de hoofdmoot. De belangrijkste druivenrassen zijn de Tempranillo en Garnacha. Maar Spanje biedt ook prachtige witte wijnen van druiven als de Verdejo of Albariño. En natuurlijk staat het land internationaal bekend om de mooie wijnen uit de wijnstreek Rioja, cava (mousserende wijn) en sherry (versterkte wijn). Hieronder zie je een aantal bekende wijnstreken inclusief veel voorkomende druiven.

2. Dé bekende Spaanse rode wijn: Rioja

Oh, oh Rioja… as we speak, heb ik net een glas wijn uit deze prachtige wijnstreek ingeschonken. Dé rode Spaanse wijn. Gelegen in Noord-Spanje is de streek Rioja de bekendste en belangrijkste voor Spaanse rode wijnen. Het strekt zich uit langs de oever van rivier de Ebro. Er heerst een niet te extreem landklimaat en er valt genoeg regen, het hele jaar door. Zo’n 80% van de aanplant bestaat uit de druif Tempranillo. Vaak wordt deze als enkeling verwerkt tot wijn, een ‘monocépage’, maar je ziet ook dat de druif wordt geblend met andere druiven als Garnacha of Mazuelo.

Maar wát maakt de ‘Rioja-wijn’ nou zo kenmerkend? Rijping in barricas, oftewel houten vaten! Amerikaans eikenhout om precies te zijn. Dat maakt de rode wijnen zo zwoel, soepel en vol van smaak. Hoe lang de wijn moet rijpen in de vaten, is wettelijk voorgeschreven in Spanje. Er zijn drie geclassifeerde varianten van de Rioja, met ieder een andere rijping. Hieronder zie je precies hoe en wat. Heb je een keer een Rioja in je handen? Kijk dan nog eens goed naar dit schema!

3. Verfrissende Spaanse witte wijn: Verdejo

Levendige, frisse wijnen met stuivende aroma’s: zo kun je de wijnen van de druif Verdejo omschrijven. Ik noem de Verdejo ook wel ‘het zusje van de Sauvignon Blanc’. Net zo fris en opwekkend, met aroma’s van bijvoorbeeld gras, maar de Verdejo heeft meestal wat meer fruitige aroma’s. Daarom vind ik deze wijnen vaak smaakvoller. Denk aan wit fruit als peer en meloen, maar ook hints van geel fruit zoals abrikoos.

De druif Verdejo en de wijnstreek Rueda, in het noordwesten van Spanje, zijn twee handen op één buik. In Rueda is de druif goed voor zo’n 90% van de totale aanplant. De wijnstreek is sowieso ‘all-white’, want de druiven Sauvignon Blanc en Macabeo doen het er ook goed! De wijngaarden liggen 600 tot 800 meter boven zeeniveau, op vlakke kalkhoudende bodems. De temperatuurverschillen zijn groot: de zomers zijn snikheet en de winters kunnen behoorlijk koud worden. De wijnstokken komen vaak net boven de grond uit: bewust laag, want zo vangen ze zo min mogelijk wind. Bovendien hangen de druiven zo onder de bladeren, om ze tegen de brandende zon te beschermen. De druiven worden veelal koel vergist en gerijpt op rvs tanks. Houtrijping komt ook wel voor, maar niet vaak… Het kenmerkende van de Verdejo is namelijk juist het frisse en fruitige, waarin de zuren zeker nog aanwezig zijn. Wat mij betreft gaat er daarom niets boven een heerlijke Verdejo in het zonnetje in de tuin of op het terras…!

4. Een Spaanse inheemse druif: Bobal

Spanje kent een aantal ‘inheemse’ druiven, oftewel druiven die specifiek dáár voorkomen (en niet of nauwelijks daarbuiten). Zoals de witte druiven Jaén Blanco en Parellada. Deze zijn wellicht niet zo bekend voor velen en daarom ook zo interessant… ik wil graag een inheemse rode druif in the spotlight zetten: de Bobal! Je ziet ‘m veel in de streek Utiel-Requena, in de provincie Valencia. Het is een variëteit die vaak in ‘Tinto’ bulkblends wordt gebruikt, maar er zijn ook genoeg producenten die er een monocépage van maken. Het resultaat? Heerlijke fruitige wijn, met zachte aroma’s van braam, pruim en granaatappel en hints van zoethout en cacaopoeder. Ik leerde de druif kennen toen ik in 2017 op bezoek was bij Bodega Hoya de Cadenas van wijnhuis Vicente Gandía, vlakbij Valencia. Inmiddels alweer drie jaar geleden, maar nog steeds kijk ik er enthousiast op terug. Wat was dát een leuke ervaring!

Wijnhuis Vicente Gandía
Opgericht in 1885 is wijnhuis Vicente Gandía al meer dan een eeuw oud. Op dit moment heeft de vierde generatie van de Gandía familie de leiding over het wijnhuis, overigens de grootste in de omgeving van Valencia. Landgoed Hoya de Cadenas ligt op zo’n 90 kilometer van Valencia. Rondom de prachtige bodega ligt ruim 300 hectares wijngaarden, waar diverse lokale en internationale druivenrassen worden verbouwd. Aan de voet van de deze wijngaarden ligt een ondergrondse wijnkelder van 4.000 m2, waar zo’n 15.000 houten vaten liggen. En dat is groot, kan ik je vertellen! Samen met mijn vriend en zijn oom kregen we een privé rondleiding. Aan het einde van de tour mochten we in hun wijnkelder een aantal wijnen proeven. Waaronder… een monocépage van de Bobal, of ‘Bo’, zoals zij hem ook wel noemen. Sappig, fruitig en rond van smaak. Een ‘makkelijke’ wijn, heerlijk voor bij de borrel! Natuurlijk hebben we na de rondleiding een aantal wijnen gekocht in hun winkeltje.

Dus… mocht je een keer in de buurt zijn van Valencia: breng een bezoek aan Hoya de Cadenas! In de tussentijd: proef eens een monocépage van Bobal. Er zijn voldoende van deze wijnen te koop in Nederland! Zo heb ik laatst twee prachtige flessen gekocht bij Rootring Wijnen in Alkmaar: 2x Bobal van hetzelfde wijnhuis, maar ieder uit een ander oogstjaar. Binnenkort proef ik ze naast elkaar; natuurlijk zal ik hier ook een blogpost aan wijden!

5. Dé Spaanse mousserende wijn: cava

Last but not least… natuurlijk kan deze niet in dit rijtje ontbreken: cava! Dé mousserende wijn van Spanje. Hoewel cava in diverse wijnstreken geproduceerd mag worden, komt het merendeel uit Catalunya, oftewel Catalonië. Dit ligt in het noordoosten van Spanje, vlakbij Barcelona. De wijnstreek heet Penedès. De karakteristieke Spaanse mousserende wijn wordt gemaakt van het ‘klassieke trio’ van eigen, regionale druiven: Macabeo, Parellada en Xarel-lo. Chardonnay en Pinot Noir zijn overigens ook toegestaan. 

‘Toegestaan’, want ja… voor cava zijn natuurlijk regels opgesteld om het eigen karakter én de naam te behouden! Zo wordt cava op dezelfde manier geproduceerd als champagne: met een tweede vergisting in de fles. Dit noemen we de methode traditionnelle. In een afgesloten fles ontstaat koolzuur in de ‘basiswijn’. De mousse is daardoor heel zacht en parelend; echt onderdeel van de wijn. Dit is ook de fles die later in de winkel ligt. Ter vergelijking: prosecco wordt niet op deze manier geproduceerd. Voor deze Italiaanse bubbel wordt de tankmethode gehanteerd, ook wel de Charmat-methode genoemd, waarbij de tweede vergisting op rvs tank plaatsvindt. Hieronder zie je het verschil nog eens duidelijk.

Standaard cava moet minimaal negen maanden op de fles in een kelder rijpen. Daarnaast heb je de cava Reserva, die tussen de vijftien en 30 maanden flesrijping heeft gehad. De cava Gran Reserva spant de kroon met minstens 30 maanden rijping op fles.

Ook al krijgt cava haar bubbels op dezelfde manier als champagne: ik vind cava meestal lekkerder. Dat komt door haar zachte smaak. Dit heeft alles te maken met het terroir in Penedès. De bodem is minder kalkrijk dan die in Champagne. Bovendien is het klimaat veel warmer. Daarom hebben cava’s minder intense zuren dan champagnes. Feestje of niet: wat mij betreft kan cava altijd!

Spanje: ik kan er zoveel over schrijven. Dit artikel biedt een introductie over dit grote wijnland. Hopelijk ben je nu een stukje wijzer geworden en smaakt dit, letterlijk en figuurlijk, naar meer! Ik ben benieuwd: laat het me gerust weten in een reactie hieronder of stuur me een berichtje via Instagram.

One Reply to “Blogpost 1 – 23 mei 2020”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s